»Ik heb heel veel aan Oosterhout te danken«
Vrijdag 5 oktober 2007 – Oosterhout – Antony Hermus (34) dirigeerde afgelopen weekend Het Brabants Orkest in onder meer Breda. Maandagavond had hij een generale repetitie in het Duitse Hagen en morgen dirigeert hij in de Bastille in Parijs een opera van Mozart.
Het gaat goed met Antony Hermus, die 34 jaar geleden in Oosterhout is geboren. Na de Hertog Janschool en het Oelbertgymnasium ging hij naar de universiteit in Tilburg om bestuurlijke informatica te studeren.
»Voor de grap speelde ik al langer piano«, zegt hij. Niet vreemd want zijn vader was ook erg muzikaal. Jan Hermus nam een paar weken geleden afscheid als dirigent van het Oosterhouts Mannenkoor.
Antony ging piano studeren aan het conservatorium en combineerde die opleiding met zijn studie aan de KUB. »Ik heb de opleiding uitvoerend muzikant piano en de studie informatiekunde beide afgemaakt. Ja, ik ben drs.«
Door de jaren heen groeide zijn interesse voor de concertliteratuur. Urenlang kon hij met or- kestpartituren bezig zijn. Een studie orkestdirectie van Jac van Steen lag in het verlengde van die ontwikkelingen.
»Waarom orkestdirectie me interesseert? Ik vind het boeiend hoe je van een groep mensen met verschillende ideeën en instrumenten een optimaal klankproduct kunt maken.«
»Jac van Steen zei me dat ik eens in Duitsland moest gaan zoeken naar een symfonieorkest. Want in Nederland is het vinden van een orkest veel moeilijker dan in Duitsland. En ik wilde dirigeren. Kijk, een violist kan vijftien uur per dag op zijn viool oefenen. Maar een dirigent heeft een orkest nodig. Ik ga echt niet voor de spiegel staan.«
Hermus kwam in Duitsland terecht bij het Philharmonisches Orchester Hagen, onder Dortmund. Hij begon als stagiaire, werd hoofdrepetitor, werd Erste Kapelmeister. En toen ging de hoofddirigent van het orkest weg. »Of ik Generalmusikdirektor wilde worden? Hallo! Ik was 29. Maar het orkest bleef aandringen.« De Oosterhouter gaf toe aan die druk.
In Duitsland heeft elke zichzelf respecterende stad een symfonieorkest met een eigen theater. De gemeente subsidieert het allemaal. »Het symfonieorkest biedt de stad een hoge identificatiegraad. Als dirigent ben je een bekend persoon in de stad. Een notabele.«
Hagen heeft 200.000 inwoners. Het TheaterHagen wordt door de Stadt Hagen gesubsidieerd en heeft meerdere zalen. De Hauptbühne in het Grosses Haus heeft zo’n zevenhonderd zitplaatsen. Antony Hermus heeft de leiding over het orkest (zeventig muzikanten), het koor (dertig man) en doet de programmering.
»Eigenlijk ben ik nu tachtig procent manager en twintig procent dirigent. Omdat ik bestuurlijke informatiekunde heb gestudeerd, beheers ik het managen natuurlijk wel. Dat leidt wel eens tot reacties van ›Daar heb jij toch geen verstand van?‹ Wel dus!«
De Duisters moesten erg aan Hermus wennen. »Als er in Nederland in een orkest iets misgaat, dan spreek je de muzikant er op aan. Je spreekt een probleem uit. Duitsers hebben daar moeite mee. Duitsland is vrij hiërarchisch ingericht. Je spreekt iemand met Sie aan. Nu begon ik onderaan in het orkest en ben ik op verzoek van het orkest chef geworden. Du of Sie? Als ik op de bok sta, staat mijn pet naar voren en ben ik Sie. Als ik van de bok af stap, draai ik mijn pet een kwart en ben ik Antony en Du.«
Tijdens het gesprek heeft Antony het meerdere malen over »goede muziek«. Hij zegt: »Mijn doel is goede muziek maken. Plezier beleven aan goede muziek.« Maar wat is dan goede muziek? »Dat is muziek waarmee je andere mensen kunt raken.«
Nu is klassieke muziek in de regel serieus. Toch ruimt Hermus tijd in voor bijzondere projecten, crossover-concerten. Zo bracht hij onlangs met Hans Liberg de Symphonie Libergique. Ook speelde hij al eens samen met de Hagense popgroep Extrabreit. En binnenkort staat een bijzonder orgelconcert op de rol met John Lord, de organist van de hardrockband Deep Purple.
Hermus heeft in Oosterhout gewerkt met koren als Chordanova, het jongerenkoor van Den Hout en de Oosterhoutse Nachtegalen. Hij staat nu hoog op de muzikale ladder. »Ik realiseer me dat ik altijd de juiste mensen op het juiste moment ben tegengekomen. Het is een jongensdroom. Maar ik ga wel stoppen in Hagen«, verrast hij. Na tien jaar vindt hij het voor zijn ontwikkeling beter een andere bok op te zoeken. Nog hoger? De Berliner Philharmoniker? »Westerlingen zijn altijd ontevreden. Als ik hoger kan klimmen vraag ik me af of ik gelukkiger zal worden. Ik ga op het gevoel af. In Hagen blijf ik gastdirigent.«
Terug naar Nederland? De Oosterhouter, die nog steeds vrijgezel is, zwijgt even en zegt dan: »Ik heb heel veel opera-ervaring. Ik heb meer dan veertig opera’s gedaan en meer dan dertig premières gehad. Dat is in Nederland op mijn leeftijd heel zeldzaam.«
http://www.hagen.de
http://www.theater-hagen.de
Een gesprek met Antony Hermus verloopt in meerdere opzichten opmerkelijk. Zo klinkt hij aan het begin van het interview als een Duitser die Nederlands spreekt. Zoals de Duitse ambassadeur Otto von der Gablentz ooit klonk. Als hij Nederlands sprak, kwam dat sympathiek over; met heldere klanken en aangeblazen medeklinkers. Zo begint Hermus ook. Na anderhalf uur zit er echter een gewone Oosterhoutse jongen in zijn eigen dialect te praten.
BN De Stem, 05. 10. 2007